Jak si臋 nie stresowa膰. Poradnik przedsi臋biorcy. - 艁ukasz Hodorowicz
pozosta艂y min
Trzymam Ci臋 za r臋k臋. Jeste艣my tu: Strona g艂贸wna Blog Artyku艂
kategoria: Podcast Psychologia
Czas czytania: 7 min
Poziom trudno艣ci:

Jak si臋 nie stresowa膰. Poradnik przedsi臋biorcy.

Podaj dalej

Podsumowanie: Zastanawiasz si臋 jak si臋 nie stresowa膰? Tu poznasz 7 technik radzenia sobie ze stresem. Poza tym dowiesz si臋, sk膮d bierze si臋 stres i dlaczego czasem bywa on dobry.

Typowemu polskiemu przedsi臋biorcy stres贸w nie brakuje. Martwi膮 go mi臋dzy innymi: sytuacja na rynku, sp贸藕niaj膮ce si臋 p艂atno艣ci, konkurencja, brak czasu, itd. Jestem przekonany, 偶e do tej listy do艂o偶ysz sporo w艂asnych powod贸w do stresu. Dlatego dzi艣 przyjrzymy si臋 stresowi bli偶ej. Z tego artyku艂u dowiesz si臋, czym on dok艂adnie jest, jakie s膮 jego przyczyny i – co najwa偶niejsze – poznasz metody radzenia sobie ze stresem. Celowo nie u偶ywam okre艣lenia 'walki ze stresem’, bo jak si臋 za moment przekonasz, walka to z艂a strategia.

Zacznijmy jednak od tego, 偶e ten tekst nie jest poradnikiem terapeutycznym. Stanowczo zaznaczam: nie jestem psychologiem ani terapeut膮. Jestem natomiast m臋偶em, ojcem i polskim przedsi臋biorc膮. Przygl膮dam si臋 ludziom i badam wp艂yw psychologii na zachowania konsument贸w. Powy偶sze do艣wiadczenia pozwalaj膮 mi wierzy膰, 偶e na temat stresu mog臋 Ci wiele nauczy膰. Je艣li jednak po lekturze tego artyku艂u uznasz, 偶e stres Ci臋 przerasta, to natychmiast zg艂o艣 si臋 do specjalisty.

Najpierw jednak zrozum, czym dok艂adnie jest stres.

Czym jest stres

Stres jest jak program antywirusowy na Twoim komputerze. To system, kt贸ry dzia艂a w tle i bije na alarm, gdy wykryje zagro偶enie.

Stres to naturalny mechanizm obronny przed napi臋ciem fizycznym (b贸l) lub psychicznym (strach). Jego korzenie si臋gaj膮 prehistorii. Gdy Tw贸j praprzodek stan膮艂 w d偶ungli oko w oko z wyg艂odnia艂ym pratygrysem, stres uruchamia艂 mechanizm 鈥渨alcz lub uciekaj鈥.

Dzi臋ki temu przetrwa艂y osobniki z najlepiej wykszta艂conym mechanizmem obronnym – czyli ci, u kt贸rych stres by艂 najsilniejszy. Jeste艣my potomkami tych praprzodk贸w, dlatego r贸wnie偶 posiadamy silne geny stresu.

Problem polega na tym, 偶e w dzisiejszej – technologicznej d偶ungli – zagro偶enie cz臋艣ciej bywa psychologiczne ni偶 fizyczne, a jego konsekwencje s膮 mniej 艣miertelne. Nie s艂ysza艂em jeszcze, aby kogokolwiek zjada艂a niezap艂acona w terminie faktura, albo aby kto艣 umar艂 z powodu wyst膮pienia przed publiczno艣ci膮. Jednak Tw贸j m贸zg ma to w nosie i reaguje na powy偶sze sytuacje stresem. Podnosi si臋 wtedy poziom hormon贸w: kortyzolu, adrenaliny i noradrenaliny.

Pod ich wp艂ywem wi臋kszo艣ci krwi w臋druje do mi臋艣ni (st膮d blada twarz tu偶 przed wyst膮pieniem). Dzi臋ki temu – cho膰 nie zawsze to zauwa偶asz – masz wi臋cej energii i si艂y (kojarzysz historie o matkach, kt贸re podnosi艂y samochody, aby ratowa膰 dzieci? Cz臋艣膰 z nich to prawda).

Natomiast Tw贸j m贸zg pod wp艂ywem stresu otrzymuje zastrzyk glukozy, kt贸ra jest jak paliwo rakietowe wlane do samochodu. Dlatego niekt贸rzy m贸wi膮, 偶e lepiej my艣l膮 i pracuj膮 pod wp艂ywem umiarkowanego stresu.

Jednak, gdy Tw贸j wewn臋trzny program antywirusowy zacznie bi膰 na alarm zbyt g艂o艣no i zbyt cz臋sto, zaczynaj膮 si臋 problemy. Wtedy m贸wimy o d艂ugotrwa艂ym stresie. A jego skutki bywaj膮 powa偶ne.

Czy stres jest szkodliwy?

 Badania potwierdzaj膮, 偶e chroniczny stres mo偶e by膰 przyczyn膮 chor贸b psychicznych i fizycznych. Hormony uwalniane pod wp艂ywem stresu dzia艂aj膮 podobnie jak narkotyki. Ich d艂ugotrwa艂e za偶ywanie wyniszcza organizm. D艂ugotrwa艂y stres daje w ko艣膰 uk艂adowi immunologicznemu – naturalnej barierze ochronnej przed chorobami. Poza tym obrywa uk艂ad sercowo-naczyniowy i dzieje si臋 sporo innych paskudnych rzeczy. Nie b臋d臋 Ci臋 jednak nimi dalej straszy艂 i stresowa艂 ;-). Wa偶ne, aby艣 zrozumia艂, 偶e d艂ugotrwa艂y stres szkodzi i jest sygna艂em do wizyty u specjalisty.

Na szcz臋艣cie s膮 metody, kt贸re mog膮 przerwa膰 spiral臋 zmartwie艅, stresu i niepokoju. Jednak, aby 艣wiadomie i skutecznie z nich skorzysta膰, najpierw musimy bli偶ej przyjrze膰 si臋 popularnym przyczynom stresu u przedsi臋biorc贸w. Czasem wystarczy zrozumie膰 藕r贸d艂o stresu, aby przesta膰 si臋 stresowa膰.

Przyczyny stresu u przedsi臋biorc贸w.

Wiesz ju偶, 偶e za stres odpowiadaj膮 czynniki fizyczne (b贸l) i psychologiczne (strach). Jednak przyczyny stresu mo偶na podzieli膰 jeszcze na dwie kategorie: zewn臋trzne i wewn臋trzne.

Stres natury zewn臋trznej bierze si臋 z sytuacji, kt贸re s膮 poza Twoj膮 kontrol膮.

Na przyk艂ad kiepska sytuacja na rynku, kryzys lub – odpuka膰 w niemalowane – pandemia. Zewn臋trznym stresorem bywa r贸wnie偶 relacja z kontrahentami, na kt贸re masz tylko cz臋艣ciowy wp艂yw.

Je艣li 藕r贸d艂o stresu jest zewn臋trzne, to Twoja strategia b臋dzie polega膰 na zmianie nastawienia i mindsetu. Innymi s艂owy: pewne rzeczy musisz sobie pouk艂ada膰 w g艂owie. W tym wypadku pomog膮 Ci strategie zapobiegawcze. Wi臋cej o nich za moment.

Drug膮 kategori膮 s膮 przyczyny wewn臋trzne. To rzeczy, nad kt贸rymi masz wi臋ksz膮 kontrol臋. Czasem b臋d膮 to Twoje b艂臋dne przekonania. Na przyk艂ad niezdrowa rywalizacja z konkurencj膮, albo por贸wnywanie si臋 do innych. Innym razem 藕r贸d艂em b臋dzie z艂e zarz膮dzanie czasem, zbyt ambitne cele i nieosi膮galne standardy. W tych i podobnych sytuacjach pomog膮 Ci strategie wymagaj膮ce proaktywnego podej艣cia. Przyjrzyjmy si臋 zatem bli偶ej strategiom, kt贸re pomog膮 ujarzmi膰 stres.

Jak si臋 nie stresowa膰 i radzi膰 sobie ze stresem

Jak ju偶 wcze艣niej wspomnia艂em, strategie radzenia sobie ze stresem dziel臋 na dwie grupy: zapobiegawcze oraz proaktywne.

Te pierwsze warto zna膰 i stosowa膰, gdy 藕r贸d艂o stresu le偶y poza Twoj膮 kontrol膮. Ale one przydadz膮 si臋 r贸wnie偶, je艣li w tym momencie stres Ci nie doskwiera. Te metody por贸wna膰 mo偶na do witamin, kt贸re za偶ywasz, aby zapobiec infekcji. 

Natomiast strategie proaktywne s膮 jak 艣rodki przeciwb贸lowe, kt贸re pomog膮 szybko zwalczy膰 gor膮czk臋 – czy w tym wypadku stres.

Zapobiegawcze metody radzenia sobie ze stresem 

Jak si臋 nie stresowa膰? Zdrowe nawyki

Zdrowe nawyki, czyli zdrowy tryb 偶ycia: sport, dieta i wystarczaj膮ca ilo艣膰 snu. Regularne 膰wiczenia fizyczne uwalniaj膮 do organizmu dawk臋 endorfiny – hormonu, kt贸ry jest naturalnym 艣rodkiem poprawiaj膮cym nastr贸j.

Zdrowy sen pomaga zregenerowa膰 i wzmocni膰 organizm. Silniejszy lepiej poradzisz sobie ze stresem. Zbilansowana dieta dostarcza niezb臋dnych sk艂adnik贸w od偶ywczych, kt贸re wspieraj膮 funkcjonowanie m贸zgu i ca艂ego organizmu.

呕eby wprowadzi膰 zdrowe nawyki, nie musisz od razu wywraca膰 swojego 偶ycia do g贸ry nogami. Zacznij od drobnych zmian, takich jak 10-minutowy spacer, porcja owoc贸w na 艣niadanie i po艂贸偶 si臋 spa膰 10 minut szybciej ni偶 zwykle.

Jak si臋 nie stresowa膰? Przeramowanie

Przeramowanie to umiej臋tno艣膰 spojrzenia na sytuacj臋 z innej perspektywy. Szklanka wype艂niona do po艂owy wod膮 jest jednocze艣nie w po艂owie pe艂na i pusta. Wszystko zale偶y od tego, co chcesz zobaczy膰. Podobnie jest ze stresuj膮cymi sytuacjami.

Stres przed wa偶nym spotkaniem mo偶e oznacza膰 strach, ale r贸wnie dobrze mo偶e by膰 wynikiem ekscytacji. Wszystko zale偶y od historii, kt贸r膮 sobie opowiadasz.

Na przyk艂ad ja czuj臋 stres przed ka偶dym wyst膮pieniem publicznym. Jednak wyt艂umaczy艂em sobie, 偶e jego 藕r贸d艂em jest nie strach, a ekscytacja. Ka偶de wyst膮pienie to okazja, aby nauczy膰 s艂uchaczy czego艣 nowego, zainspirowa膰, pokaza膰 now膮 perspektyw臋. To ekscytuj膮ce uczucie. Dzi臋ki temu przesta艂em walczy膰 ze stresem przed wyst膮pieniami. Teraz go oczekuj臋.

Jak si臋 nie stresowa膰? Symulacja stresuj膮cych sytuacji

Michael Phelps, mistrz olimpijski w p艂ywaniu i jeden z najwi臋kszych sportowc贸w wszech czas贸w, s艂ynie z nietypowego treningu. Przed zawodami wyobra偶a sobie rywalizacj臋, w kt贸rej za moment we藕mie udzia艂. Przy czym Phelps skupia si臋 na tym, co podczas wy艣cigu mo偶e p贸j艣膰 nie tak. Innymi s艂owy, symuluje stresuj膮ce sytuacje i szuka z nich wyj艣cia. Tego typu mentalny trening uratowa艂 go w 2008 na olimpiadzie w Pekinie.

Podczas zawod贸w do okular贸w sportowca dosta艂a si臋 woda. Przez co Phelps p艂yn膮艂 na 艣lepo, ryzykuj膮c uderzenie g艂ow膮 w 艣cian臋 basenu. By艂 jednak przygotowany. Wcze艣niej wyobrazi艂 sobie ten scenariusz i wiedzia艂, 偶e od jednego ko艅ca basenu do drugiego dzieli go okre艣lona liczba machni臋膰 ramionami. Tego dnia Phelps poradzi艂 sobie ze stresem i pobi艂 rekord 艣wiata na 200 m stylem motylkowym.

Ty r贸wnie偶 skorzystaj z tej strategii. Po prostu osw贸j si臋 ze stresem. Wyobra藕 sobie, jak zachowasz si臋, gdy Ci臋 dopadnie. Dzi臋ki temu b臋dziesz lepiej przygotowany, a stres oka偶e si臋 mniejszy.

Jak si臋 nie stresowa膰? Skup si臋 na tym, co kontrolujesz

Nie wszystko kontrolujesz. Wiem, trudno si臋 z tym pogodzi膰. Jednak s膮 sytuacje, na kt贸re wp艂ywu nie masz. Nale偶膮 do nich inflacja, kryzysy, pandemie, pogoda itd. One maj膮 wp艂yw na Tw贸j biznes, jednak nie powinny mie膰 wp艂ywu na Ciebie. Dlatego przesta艅 martwi膰 si臋 rzeczami poza Twoj膮 kontrol膮. W ten spos贸b marnujesz energi臋, kt贸r膮 warto zainwestowa膰 w rzeczy, kt贸re kontrolujesz. A w tych obszarach pomog膮 Ci metody proaktywnego radzenia sobie ze stresem.

Proaktywne metody radzenia sobie ze stresem 

Jak si臋 nie stresowa膰? Zarz膮dzanie czasem

Ustalili艣my, 偶e jeden z problem贸w przedsi臋biorc贸w to stres zwi膮zany z brakiem czasu. Doba ma tylko 24 godziny i nic na to nie poradzisz. Decydujesz jednak, jak sp臋dzisz ka偶d膮 godzin臋. I dok艂adnie tym jest zarz膮dzanie czasem. To zestaw technik, kt贸re pomog膮 Ci 艣wiadomie zaplanowa膰 dzie艅. Dzi臋ki nim wybierzesz zadania, kt贸rymi warto si臋 zaj膮膰 i co – cz臋sto wa偶niejsze – zrezygnujesz z tych, kt贸re jedynie zabieraj膮 Ci czas.

Metod zarz膮dzania czasem jest sporo i nie b臋d臋 ich tu szczeg贸艂owo omawia艂. Nie chc臋 Ci臋 jednak zostawi膰 z pustymi r臋kami. Dlatego podpowiem, 偶e nie musisz ka偶dego dnia dawa膰 z siebie 120%. Bywaj膮 dni lepsze i gorsze. Dla tych drugich opracowa艂em metod臋 ABC. Nadaj wszystkim swoim zadaniom priorytety: A – najwy偶szy, B – 艣redni, C – niski. Ka偶dego dnia staraj si臋 wykona膰 po jednym zadaniu A, B oraz C. Jednak je艣li brakuje Ci czasu, bez skutk贸w rezygnuj z zada艅 typu B lub C.

Jak si臋 nie stresowa膰? Zadbaj o swoje otoczenie

Otoczenie wp艂ywa na Twoje samopoczucie i zachowanie. Trudno zdrowo si臋 od偶ywia膰, gdy w lod贸wce brakuje warzyw, a z ka偶dej szafki wypadaj膮 chipsy i czekolada. Trudno skupi膰 si臋 nad prac膮, gdy bez przerwy kto艣 Ci przerywa.

W podobny spos贸b otoczenie wp艂ywa na Twoje samopoczucie. Ba艂agan na biurku, ha艂as w pokoju, zbyt niska lub wysoka temperatura na pocz膮tku s膮 przyczyn膮 dyskomfortu, ale szybko staj膮 si臋 藕r贸d艂em stresu. Do tego ci臋偶ko strawna dieta informacyjna, czyli wiadomo艣ci, kt贸re wywo艂uj膮 strach oraz niepok贸j, i stres gotowy.

Dlatego 艣wiadomie kszta艂tuj swoje 艣rodowisko: zadbaj o porz膮dek na biurku, 艣wiat艂o, spok贸j w biurze i upewnij si臋, 偶e wiadomo艣ci, kt贸rymi si臋 karmisz, s膮 lekko strawne.

Jak si臋 nie stresowa膰? Przesta艅 decydowa膰

Barry Schwartz w ksi膮偶ce 鈥濸aradoks wyboru. Dlaczego wi臋cej oznacza mniej鈥 udowodni艂, 偶e zbyt du偶y wyb贸r przyt艂acza i stresuje. Cho膰 wydaje si臋 to sprzeczne z intuicj膮, im wi臋cej mo偶liwo艣ci mamy, tym stajemy si臋 nieszcz臋艣liwsi. Pomy艣l o zakupie nowego laptopa. Je艣li musisz zdecydowa膰 pomi臋dzy 10 r贸偶nymi komputerami, wyb贸r staje si臋 trudny. Musisz por贸wna膰 ze sob膮 wszystkie parametry ka偶dego komputera: dysk, pami臋膰, procesor, itd. To trudne i bywa stresuj膮ce. Staje si臋 jednak 艂atwiejsze, gdy wybierasz tylko spo艣r贸d 3 laptop贸w.

Ta sama regu艂a dotyczy decyzji, kt贸re podejmujesz na co dzie艅. A tych nie brakuje. Problem pojawia si臋 wtedy, gdy musisz podj膮膰 wi臋cej decyzji, ni偶 pozwala Ci na to Twoja mentalna energia. W najlepszym wypadku dopada Ci臋 wtedy b贸l g艂owy, w najgorszym stresujesz si臋 i zaczynasz podejmowa膰 z艂e decyzje. Dlatego ograniczaj je.

Steve Jobs s艂yn膮艂 z ma艂o oryginalnego ubioru. Niekt贸rzy twierdz膮, 偶e ciemny golf i jeansy pe艂ni艂y funkcj臋 uniformu i sygnalizowa艂y, 偶e Jobs jest zwyk艂ym 艣miertelnikiem – 鈥瀓ednym z nas鈥. Prawda jest jednak taka, 偶e Jobs stosowa艂 strategi臋 Set It And Forget It – czyli ustaw i zapomnij.

Ubieraj膮c si臋 tak samo ka偶dego dnia, Jobs nie musia艂 podejmowa膰 decyzji, co na siebie w艂o偶y膰. Za艂o偶yciel Facebooka – Mark Zuckerberg – r贸wnie偶 stosuje t臋 strategi臋. Przewa偶nie ubiera jeansy i zwyk艂y T-shirt.

Ty r贸b podobnie. Nie koniecznie w kontek艣cie garderoby. Zastan贸w si臋, w jakich innych obszarach mo偶esz zdecydowa膰 raz i zapomnie膰. Na przyk艂ad: zdecyduj, 偶e posi艂ki jesz zawsze o tej samej porze, ustaw automatyczne op艂aty za rachunki, w niedziel臋 przygotuj ubrania na kolejny tydzie艅. Dzi臋ki temu liczba powod贸w do stresu spadnie.

Jak si臋 nie stresowa膰? Znajd藕 przeciwwag臋

M贸wi si臋, 偶e ka偶dy przynajmniej raz w roku powinien wyjecha膰 na wakacje, aby na艂adowa膰 akumulatory i odstresowa膰 si臋. Nikt jednak nie m贸wi, 偶e takie mikro wakacje mo偶esz sobie zafundowa膰 w ci膮gu dnia. Szczeg贸lnie je艣li dzie艅 obfitowa艂 w stresuj膮ce sytuacje.

Jedne sytuacje stres wywo艂uj膮, inne go redukuj膮. Dlatego zastan贸w si臋, co sprawia Ci przyjemno艣膰 i relaksuje. By膰 mo偶e to sport, ksi膮偶ka, spotkanie z przyjaci贸艂mi, spacer, a mo偶e lubisz skleja膰 modele samolot贸w? Te i podobne czynno艣ci obni偶aj膮 poziom kortyzolu (hormonu stresu, pami臋tasz?). M贸wi膮c wprost, one nas odstresowuj膮. Dlatego znajd藕 przeciwwag臋 dla stresu i aplikuj j膮, gdy czujesz, 偶e zbli偶asz si臋 do granicy.

Cho膰 jeste艣my skazani na stres, to mo偶emy zdecydowa膰, jak bardzo on na nas wp艂ynie. Dlatego ju偶 teraz wybierz jedn膮 technik臋 zapobiegawcz膮 oraz jedn膮 proaktywn膮. T臋 pierwsz膮 stosuj od jutra, a drug膮 膰wicz i wykorzystaj, gdy zn贸w dopadnie Ci臋 stres. Powodzenia. Trzymam za Ciebie kciuki.

Podaj dalej

Co powiesz na darmowego
e-booka?

Archimedes powiedzia艂 „Dajcie mi punkt oparcia, a porusz臋 Ziemi臋”. Filozof mia艂 na my艣li d藕wigni臋. Czyli mechanizm, kt贸ry pozwala zamieni膰 ma艂y wysi艂ek w ogromne efekty. 

W ebooku zebra艂em 10 pomys艂贸w na marketingowe d藕wignie.
Chcesz je pozna膰? Zapisz si臋.